De recente berichtgeving in de media (onder meer via de VRT), gekenmerkt door scherpe kritiek op het Vlaamse beleid rond houtstook, heeft de sector opnieuw in de schijnwerpers gezet. Hoewel sommigen enkel wijzen naar de uitstoot van fijnstof, sluit Febhel zich aan bij de analyse van onze partner Stroomop: het debat ontbreekt aan nuance.
Houtenergie blijft de belangrijkste bron van hernieuwbare energie in België. Om haar rol in de klimaattransitie te kunnen spelen zonder de luchtkwaliteit te schaden, is de oplossing niet een verbod, maar professionalisering. Technologische modernisering is de meest effectieve hefboom voor emissiereductie, veel doeltreffender dan beperkende maatregelen die gezinnen treffen zonder een lokaal en betaalbaar alternatief te bieden.
De 4 pijlers van Febhel voor een samenhangend luchtbeleid
Om de sector duurzaam te transformeren en een antwoord te bieden op de uitdagingen voor de volksgezondheid, verdedigen wij een strategie die steunt op vier onlosmakelijke assen:
1. De technologische sprong: Weg uit het tijdperk van de "knutselaar"
De hoofdschuldige van vervuiling is niet de brandstof, maar het verouderde toestel. Een open haard of een kachel van de oude generatie werkt als een "open schoorsteen". Omgekeerd beschikt een modern Ecodesign-toestel over een dubbele verbranding die gassen verbrandt voordat ze het rookkanaal verlaten.
Het kerncijfer: Een modern toestel stoot tot 90% minder fijnstof uit dan een open haard. Het versnellen van de vervanging van het verouderde park is de meest dringende maatregel.
2. Gecertificeerde expertise: Prestatie wordt bepaald bij de installatie
Zelfs het beste toestel verliest zijn milieuwaarde als het slecht geïnstalleerd is. Een ongeschikt rookkanaal of een slechte trek verandert een schone verbranding in een bron van schadelijke rook.
Het engagement van Febhel: Wij pleiten voor een systematische installatie door gekwalificeerde professionals. Dit is de enige garantie voor een optimale verbranding, een maximaal energierendement en totale veiligheid.
3. De verantwoordelijkheid van de gebruiker: Hout is een edele brandstof
Men kan de beste technologie ter wereld bezitten, maar als men vochtig hout of afval verbrandt, verzadigen de emissies de lucht.
De oplossing: Het gebruik van droog hout (vochtgehalte < 20%) veralgemenen en de omgekeerde aansteekmethode (top-down) promoten. Een goed geïnformeerde gebruiker is geen vervuiler meer, maar een actieve deelnemer aan de energietransitie.
4. Een gezamenlijke investering: Sector en Overheid
We kunnen de financiële last van de transitie niet uitsluitend bij de burger leggen. De sector investeert massaal in R&D, maar de overheid moet een klimaat van vertrouwen creëren.
Onze oproep: Wij vragen om stabiele steun via gerichte vervangingspremies, een voorspelbaar regelgevend kader en gezamenlijke sensibiliseringscampagnes.
Het bewijs door het voorbeeld: Het succes van de Vallée de l’Arve
Dit is geen theoretisch model: deze strategie werpt al vruchten af bij onze buren. De Vallée de l’Arve (Frankrijk), een gebied dat door zijn topografie extreem gevoelig is voor vervuiling, koos voor de weg van modernisering in plaats van een bestraffend verbod.Hun succes bevestigt punt voor punt de strategie van Febhel en Stroomop:
- Bewezen effectiviteit: Door meer dan 5.200 oude kachels te vervangen door hoogperformante modellen, registreerde het gebied een daling van 34% in de uitstoot van fijnstof (PM2,5) tussen 2016 en 2021.
- Kwaliteit als voorwaarde: De financiële steun (het "Fonds Air Bois") was strikt gekoppeld aan installatie door een gecertificeerd vakman. Het resultaat: jaarlijks 110 ton minder fijnstof in de atmosfeer.
- Een geslaagde sociale transitie: Met een premie tot € 2.000 per gezin maakte de overheid een snelle modernisering mogelijk. Zodra de alternatieven er waren, kon het verbod op open haarden in 2022 zonder maatschappelijk verzet worden ingevoerd.
Bron: Officieel rapport van ADEME en DREAL Auvergne-Rhône-Alpes (2024).
Conclusie: Van dogma naar duurzame oplossing
Het voorbeeld van de Vallée de l'Arve is een krachtig signaal voor Belgische beleidsmakers: een volksgezondheidsbeleid kan perfect samengaan met houtverwarming, op voorwaarde dat men streeft naar technische uitmuntendheid. De vijand van de luchtkwaliteit is niet de hulpbron hout, maar de veroudering van de toestellen. Houtenergie is een kans voor onze strategische autonomie en voor het klimaat. In plaats van deze lokale, koolstofneutrale energie te stigmatiseren, nodigen wij de overheid uit om partner te worden in een ambitieuze modernisering.
Kies voor innovatie, expertise en verantwoordelijkheid in plaats van een verbod.